Goed of fout?

Ik wist voordat we aan onze tocht begonnen dat in Chili een aantal zaken gevoelig ligt. Zoals bijvoorbeeld het feit dat direct na de tweede wereldoorlog, ‘foute’ Duitsers naar Chili zijn gevlucht om daar een nieuw bestaan op te bouwen. Voor de tweede wereldoorlog zijn trouwens ‘goede’ Duitsers naar Chili gevlucht en rond 1850 zijn er ook veel Duitsers naar Chili gegaan. Oftewel, van de Duitsers die nu in Chili wonen weet je dus niet of hun ouders toendertijd ‘goed’ of ‘fout’ waren en welke ‘foute’ Duitsers er nu nog in leven zijn.

Ook de periode 1973 – 1990, toen Pinochet aan de macht was ligt gevoelig. Niet iedere Chileen zal goede herinneringen hebben aan die periode, vooral diegene die toen familieleden verloren heeft. Maar er zullen ook Chilenen zijn die in die periode wel een goed leven hebben gehad. De Chilenen spreken hierover niet met de buitenlanders en zover wij weten, spreken ze hierover ook niet met elkaar. Het is voor hun verleden tijd en men kijkt naar de toekomst.

Uiteraard is het voor mij ook het makkelijkste om in Chili alleen naar de toekomst te kijken en het verleden verder te laten rusten. We zijn immers alleen maar te gast in Chili en ik heb me dan ook voorgenomen om overal naar te kijken zonder te proberen hierover een oordeel te vormen. In Nederland ben ik soms wel geneigd om ergens (snel) een oordeel over te vormen.

Dit lukt mij hier in Chili over het algemeen prima. We zien bijvoorbeeld op tv dat de studenten al meer dan 5 maanden aan het staken zijn en dat het niet lukt om met de regering tot een akkoord te komen. De studenten willen graag gratis onderwijs en het onderwijs moet beter. Ik kan niet beoordelen of het onderwijs niet goed genoeg zou zijn en of het reëel is dat het onderwijs gratis zou moeten zijn. Of de regering de studenten voldoende tegemoet komen of dat het terecht is dat de studenten nog steeds protesteren, weet ik niet. Wij zullen in ieder geval niet met een studentenprotest meelopen of aangeven dat de regering het bij het juiste einde heeft.

Toch zijn we inmiddels in twee situaties terecht gekomen waarbij ik wat meer moeite heb om geen oordeel te vormen. Ik probeer om het niet te doen, maar helemaal goed voelt het niet. Ik zal hieronder deze twee voorbeelden toelichten.

Tijdens onze tocht worden we geholpen door gidsen van trekking Chile. Onze belangrijkste gids van trekking Chili is Victor. Als we problemen hebben kunnen we altijd bij hem terecht en een deel van onze spullen die we nu niet gebruiken, staan bij hem in opslag voor het moment dat we ze gaan gebruiken. Victor is voor ons een zeer prettige en behulpzame man. Zonder Victor zou het een stuk lastiger zijn om onze tocht te maken.

Maar wat blijkt nu, zowel Victor en in ieder geval twee andere gidsen van Trekking Chile hebben 30 jaar in het Chileense leger gediend. Toen zij 15 jaar oud waren, zijn zij het leger in gegaan, te beginnen met een opleiding aan de militiare school. Pinochet was toen aan de macht. Toen Victor mij vertelde in welke tijd hij het leger in was gegaan, hij zei geen jaartal, maar het was wel te herleiden dat dit in de tijd van Pinochet was, had ik toch even het gevoel alsof er een knoop in mijn maag kwam. Arlen en ik hebben aan Victor niet direct gevraagd of hij dus een voorstander was van Pinochet. Hij zei wel dat ook zijn vader in het leger zat en dat nu zijn zoon ook in het leger zit. Ik vond het zelf vrij lastig om hierover door te vragen en dit komt niet alleen doordat Victor geen Engels spreekt en mijn Spaans onvoldoende is om nuances aan te brengen in een gesprek.

Victor vertelt ons dat een baan in het leger erg luceratief is. Het salaris is goed en na 30 jaar, dus als je 45 bent, ga je al met pensioen. Wie wil dat niet? Het geld dat je dan krijgt is niet voldoende om er goed van te leven maar het vormt wel een goede basis. Met de kennis die ze hebben opgedaan in het leger worden vele ex-miliairen ‘outdoor-gids’ en worden ze lid van Trekking Chile.

Het is dus wel te begrijpen dat vele jongeren in Chili het leger in willen als beroepsmilitair.
Of die keuze ook te verantwoorden was toen Pinochet aan de macht was, kan ik niet beoordelen. Ik weet niet welke andere alternatieven de jongeren toen hadden en hoe er in die tijd in Chili gedacht werd over de rol van het leger. En, kan er van iemand van 15 jaar verwacht worden dat hij hierin een goed overwogen keuze kan maken? Een keuze die ik gelukkig niet hoefde te maken op die leeftijd.

Maar, nu heb ik wel de keuze gemaakt, samen met Arlen, om ‘Villa Baviera’ te bezoeken en er zelfs te overnachten. Dit waren we oorspronkelijk niet van plan omdat het te ver van onze route af zou liggen. Echter toen op een gegeven moment bleek dat we op 4 km van ‘Villa Baviera’ kwamen zijn we er toch naar toe gelopen, we waren nieuwsgierig naar deze plek. Deze nieuwsgierigheid werd vergroot toen we op zo’n 10 km van ‘Villa Baviera’ waren en een grote groene Mercedes ons tegemoet komt gereden. De auto stopt en twee blonde mannen van ongeveer 50 jaar stappen uit en vragen aan ons ‘Aleman’? ‘Nee, we komen uit Nederland. Jullie zijn wel Duitsers?’. ‘Ja, we wonen in ‘Villa Baviera’. We nemen aan dat jullie daar naar toe gaan, want dit is een doodlopende weg die eindigt bij ‘Villa Baviera”.
‘Wij weten nu nog niet of we daar naar toe gaan, want we wilden vandaag eigenlijk doorlopen naar Cachapoal, dat is een eindje verderop rechtsaf waar we vervolgens de rivier moeten oversteken’, zegt Arlen. ‘Inderdaad, die weg kun je ook nog gaan. Maar het is erg mooi bij ons in ‘Villa Baviera’, dus waarom gaan jullie daar ook niet even langs?’
We zeggen dat we er over zullen nadenken en wensen ze verder een prettige dag toe.

De vorige dag toen we bij een klein winkeltje koffie dronken vertelde een Chileen ons kort over de plaats. ‘Op zo’n 30 km van hier is een Duitse kolonie, ‘Villa Baviera’. Het is een mooie plek, maar de leider van die kolonie, Paul Schäfer, is zo’n 10 jaar geleden opgepakt en veroordeeld. In Chili was dat groot nieuws. Kennen jullie deze man? Gaan jullie er naar toe?’.

Dit was voor ons de eerste keer dat we van ‘Villa Baviera’ en Paul Schäfer hoorden. Aangezien we dachten dat het te ver van onze route zou liggen hadden we hier verder geen informatie over opgezocht op internet.
Dus, toen we zondag 6 november om ongeveer 13.00 uur bij de slagboom van ‘Villa Baviera’ aankwamen, wisten we nog niets over de geschiedenis van deze plek.
De plek ligt in het midden van Chili op ongeveer 40 km van ‘de snelweg’, de ‘Ruta 5’ die van noord naar zuid Chili loopt. Vanaf de ‘Ruta 5’ loopt een grindpad 40 km naar het oosten en eindigt uiteindelijk slagboom van ‘Villa Baviera’.
Bij de slagboom staat een huis waarin een vrouw zit die de toegang regelt. ‘Villa Baviera’ is privé-gebied en voor 1000 pesos per persoon (is ongeveer 1,50 Euro) konden we het terrein op. Vanaf 2007 is dit terrein, tegen betaling, toegankelijk geworden. ‘Villa Baviera’ is in 1961 ontstaan onder leiding van de Duitser Paul Schäfer. Samen met zo’n 200 Duitsers heeft hij daar een Duitse kolonie gesticht.

Na zo’n 400 meter zien we een uitkijkpost. Dit geeft mij een raar en ‘unheimlich’ gevoel. Waar werd die uitkijkpost voor gebruikt? Waarom wilde men al van ver kunnen zien dat er mensen aankwamen? Hadden ze iets te verbergen?
Tevens staat er een bord waar op staat dat hier explosieven zouden liggen en dat we dus op de weg moeten blijven. Is hier ooit een mijnenveld aangelegd en waarom?

Een kleine 2 km verder komen we bij het centrum van het dorpje aan. We volgen de weg naar het hotel en restaurant.
‘Kunnen we hier ook overnachten’, vragen we aan de Chileense gastvrouw. ‘Dat is een beetje lastig want we zijn ons hotel aan het verbouwen. We hebben nog wel een andere gastenkamer, maar deze is zonder douche. Ik moet dan wel aan ‘el Jefe’ vragen of dit kan’.
Wij vinden het prima en een paar minuten later komt een blonde man van halverwege 40 ons tegemoet en heet ons welkom. Het blijkt ‘el Jefe’ te zijn, oftewel, Jürgen.

‘Blijven jullie maar één nacht? Jammer dat jullie er volgende week niet zijn want dan vieren we ons 50-ste ‘Oktoberfest’ hier’, zegt Jürgen.
Als we even later voor het restaurant op het terras zitten, met een mooi uitzicht over de besneeuwde bergtoppen begint de muziek te spelen, de houthakkerspolka, en een groepje mannen, samen met een paar kinderen gaan een podium op, dat op het grote grasveld staat.
Ze gaan een dansje oefenen, ter voorbereiding op het bierfeest van volgende week. Arlen maakt video opnames van dit dansje. Zie filmpje.

Gedurende ons verblijf in ‘Villa Baviera’ hebben we genoten van de Apfelstrudel met ijs, de zuurkool en het Duitse witbier. Maar, in de tusentijd hebben we ook even via internet wat meer informatie opgezocht over deze plek en z’n oprichter, Paul Schäfer. Informatie die in ‘Villa Baviera’ zelf niet getoond wordt.

In 1961 is Paul Schäfer samen met 200 Duitsers naar deze plek toegekomen en hebben alles gebouwd wat er nu staat. Ze zijn dus met helemaal niets begonnen. Het is een afgesloten plek die tot 2007 niet toegankelijk was voor ‘ongenodigden’. Daarna is het opengesteld voor toeristen.

Deze Paul Schäfer is echter een man met een geschiedenis. Volgens Wikipedea is hij een ex-nazi, kinderverkrachter, sekteleider en ten tijden van het regime van Pinochet werd ‘Villa Baviera’ door de Chileense geheime politie gebruikt als gevangenis en martelcentrum. Paul Schäfer en Pinochet waren bevriend.
In 1997 is Paul Schäfer Chili uitgevlucht en in 2005 opgepakt in Argentinië. In 2010 is hij overleden.

De mensen van ‘Villa Baviera’ hebben aangegeven dat ze dit allemaal niet wisten en hebben in een brief afstand genomen van Paul Schäfer.
Ik kan me voorstellen dat er mensen in ‘Villa Baviera’ waren die inderdaad niet wisten wat zich allemaal afspeelden op hun terrein. Maar, ik kan me niet voorstellen dat niemand niets wist. Ze geven zelf aan dat er op een gegeven moment allerlei geruchten de ronde deden bij hun over Paul Schäfer die ze genegeerd hebben en die later bleken waar te zijn.

Inmiddels is ‘Villa Baviera’ een toeristsche attractie waar veel Chilenen naar toe gaan. Een mooie plek om lekker wat te eten en te drinken en te genieten van het uitzicht op de besneeuwde bergtoppen van de Andes.
Niet alleen de bergtoppen van de Andes zijn bedekt, maar ook de geschiedenis van ‘Villa Baviera’ is bedekt.

Ik had me van te voren voorgenomen om geen oordeel geven over de plaatsen of mensen die we in Chili zouden ontmoeten, maar kan het toch niet nalaten om Villa Baviera een foute plek te vinden.

Voor meer info over

Villa Baviera zie: www.villabaviera.cl (is alleen spaanstalig)
Paul Schäfer zie: wikipedia (de engelstalige versie is uitgebreider dan de nederlandstalige versie. De spaanstalige versie is het meest uitgebreid).

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Bijzonderheden, Region 7: Maule. Bookmark de permalink .

2 reacties op Goed of fout?

  1. Renee van Limborgh zegt:

    Tjee, wat lijkt me dat ingewikkeld! Tijd om te ont-wikkelen dus want het is wel interessant om te kijken wat er zich dan in de kern bevindt!
    Wat maken jullie toch een boeiende dingen mee, ik heb dat geloof ik al tig keer geschreven… Komt omdat ik het oprecht meen en ga zo door met veel plezier, ik lees jullie byzonder graag!

    Groeten,
    Renée uit Breda.

  2. Annet zegt:

    Tja, goed of fout… je geeft me wel stof tot nadenken.
    Maar dat houthakkers-polka-dansje, dat is duidelijk: dat is goed fout!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s